TICKETS
scroll
09MARfr, 19:00
Gershwin | Bernstein
Symphonic concert
Symphony Hall
ARTISTS
  • Wayne Marshall - dyrygent, fortepian
MUSIC
  • George Gershwin - Strike up the Band Overture
  • George Gershwin - Błękitna Rapsodia
  • Leonard Bernstein - Tańce symfoniczne z musicalu West Side Story
  • George Gershwin - Amerykanin w Paryżu
Badania kwestii korzeni muzyki amerykańskiej mogą prowadzić do wniosków, które sprawią, że rychło zaniechamy owych badań. W XIX wieku ideał narodowej symfoniki Amerykanie usłyszeli w muzyce Czecha Antonína Dvořáka. W XX wieku fundament pod amerykańską twórczość położyli artyści pochodzenia rosyjsko-ukraińsko-żydowskiego: Georg Gershwin i Leonard Bernstein.

Ojciec Gershwina Moryc przybył do Nowego Jorku na początku XX wieku, a matka Róża Bruskin nieco wcześniej, tj. w 1890 roku. George zaczynał jako tzw. song-plugger... czyli przenośne żywe CD. W erze przedgramofonowej tacy muzycy, jak m.in. Gershwin, grali muzyczne nowości wydawcom i impresariom, aby dać im pogląd na nowe utwory i zachęcić do inwestowania etc. Mimo wrodzonego talentu jazzowego ów twórca czerpał z rozmaitych źródeł: piosenki popularnej, europejskiej symfoniki i teatru. Przeszedł do historii jako najsłynniejszy kompozytor, który wprowadził jazz do sal filharmonicznych. Trzy kompozycje, które usłyszymy podczas sobotniego koncertu, pochodzą z czasów, kiedy artysta dokonywał już wielkiej syntezy jazzu i europejskiej symfoniki. „Strike up the Band” to tytuł musicalu (wersja I – 1927, II – 1930) w satyrycznym świetle ukazujący amerykańskie zamiłowanie do armii (stąd predylekcja do użycia instrumentów dętych). Ciekawy kontekst stoi za poematem symfonicznym „Amerykanin w Paryżu”. W tym muzycznym wspomnieniu na temat własny (o tym za chwilę) pobrzmiewa lekkość muzyki francuskiej z wyraźnym wszak rysem amerykańskiej muzyki synkopowanej. Wiadomo, że Gershwin próbował swoich sił w Paryżu, odbywając konsultacje u Maurice’a Ravela, jednego z największych kompozytorów europejskich tego czasu. Zabiegał również o lekcje u słynnej Nadii Boulanger (patronki niemal całej ówczesnej awangardy). „Dlaczego chcesz zostać drugoligowym Ravelem, jeśli jesteś pierwszoligowym Gershwinem?” – miał odpowiedzieć Gershwinowi Maurice Ravel. Zarówno Boulanger, jak i Ravel nie chcieli udzielać młodemu Gershwinowi lekcji, ponieważ bali się, że zbyt duża dawka wiedzy o muzyce klasycznej zrujnuje jego naturalny jazzowy instynkt. Paryskie fiasko było, zdaje się, przełomowym punktem w karierze muzyka. Wkrótce powstały najsłynniejsze dzieła, właśnie takie jak „Amerykanin w Paryżu”, „Błękitna rapsodia” czy Koncert fortepianowy F-dur (no i wspaniała opera „Porgy and Bess”). W tym wypadku zatem zaniechanie lekcji stało się... najlepszą lekcją. Ostatnie słowo w kwestii wprowadzenia jazzu do sali filharmonicznej powiedział Gershwin, komponując „Rhapsody in Blue”. Początkowe solo klarnetu (glissando), podchwycone przez trąbkę, przypomina pierwsze formy jazzu, a partie dętych blaszanych zapowiadają nadejście ery swingu.

Karty historii muzyki amerykańskiej nie mogą się dziś obejść bez rozdziałów o Gershwinie i Bernsteinie. Z drugiej strony powiedzieć, że artyści pochodzenia rosyjsko-ukraińsko-żydowskiego byli w Stanach jakoś uprzywilejowani, byłoby grubą przesadą. Jednak podczas gdy Gershwin wykuwał swój gmach symfonicznego jazzu w trudzie i znoju, Leonardowi Bernsteinowi (1918–1990) pomógł łut szczęścia.

W niedzielne popołudnie 14 listopada 1943 roku koncert filharmoników nowojorskich w Carnegie Hall miał poprowadzić legendarny dyrygent Bruno Walter. Ale wobec jego nagłej choroby dyrektor Filharmonii Nowojorskiej musiał posiłkować się zastępstwem 25-letniego Leonarda Bernsteina, zatrudnionego na posadzie asystenta dyrygenta. Młody Bernstein dowiedział się o tym telefonicznie około dziewiątej rano, kiedy dopiero powrócił do domu, i bynajmniej nie po całonocnym pobycie w bibliotece. Tego samego dnia trzeba było poprowadzić koncert – bez próby. Program zaś był więcej niż wymagający: Roberta Schumanna „Uwertura Manfred”, Miklosa Roszy „Theme”, „Variations and Finale”, Richarda Straussa „Don Kichot” oraz Richarda Wagnera Uwertura do „Śpiewaków norymberskich”. Plan zakładał, że Bernstein po prostu będzie podążać za orkiestrą, która grała z Walterem ten program już wielokrotnie. Rychło okazało się, że młody człowiek kreuje zupełnie inny świat muzyczny i nie ma on nic wspólnego z tym, co wypracował z orkiestrą Bruno Walter. Publiczność, zrazu mocno zawiedziona zamianą dyrygentów, zorientowawszy się, że jest świadkiem jeszcze większego wydarzenia, nagrodziła wykonanie Bernsteina niemal ekstatyczną owacją. „New York Times” poświęcał później temu wydarzeniu pierwszą stronę gazety, na której koncert Bernsteina ustępował jedynie doniesieniom wojennym.

Od tego momentu zaczęła się wszechstronna kariera Amerykanina o ukraińskich korzeniach. Do historii przeszły jego telewizyjne koncerty dla młodzieży wychowanej na rock n’rollu („Young People’s Concert”). Telewizyjny show przyciągnął do świata muzyki klasycznej całe generacje Amerykanów.

Tuż przed totalnym sukcesem „West Side Story” Bernstein stworzył operetkę „Candide” – na kanwie oświeceniowego utworu Voltaire’a pt. „Kandyd albo optymista”. Premiera brodwayowska miała miejsce 1 grudnia 1956 roku. Następnie spektakl zagrano 72 razy, co było niepowodzeniem. Opowieść o młodzieńcu niepoprawnym optymiście, który dochodzi wreszcie do wniosku, że oświeceniowa idea o najlepszym ze światów to bujda, nie wpisała się w American dream. Znacznie lepiej poszło musicalowi „West Side Story” (premiera 1957). Szekspirowska historia o Romeo i Julii przeniesiona w brutalne realia wojny nowojorskich gangów okazała się strzałem w dziesiątkę. Poza teatrem muzycznym funkcjonuje pełen werwy orkiestrowy akompaniament z musicalu, który wykonuje się często w formie tzw. tańców symfonicznych. Ich wybór oznacza zazwyczaj: Prologue (atmosfera rywalizacji pomiędzy „Rekinami” i „Jetsami”), Somewhere (adagio – przez moment, w utopijnej wizji dwa gangi są zjednoczone), Scherzo (vivace e leggiero – kontynuacja poprzedniej wizji, w której gangi wyłamują się poza mury miasta), Mambo (powrót do realnego świata walki), Meeting scene (meno mosso – spotkanie kochanków), Cool Fugue (scena taneczna, w której przywódca „Jetsów” Riff opanowuje brutalność członków gangu), Rumble (molto allegro, bitwa gangów, giną przywódcy Riff i Bernardo).

Całość suity kończy Finale. Tragiczny koniec wojny gangów. Na rękach Mari (dziewczyny z „Rekinów”) umiera ukochany (przywódca „Jetsów”). Nie ma happy endu. Jedynym pocieszeniem jest melodia „Somewhere” (Gdzieś). Tak jakby poprzez muzykę wypowiadane były słowa innego bohatera Szekspirowskiego dramatu, króla Leara: „Więc jakieś życie świta przede mną. Dalej, łapmy je, pędźmy za nim, biegiem, biegiem!”.

------------------------------
dr Mikołaj Rykowski
Muzykolog i dyplomowany klarnecista, związany z Katedrą Teorii Muzyki na Akademii Muzycznej im. I. J. Paderewskiego w Poznaniu. Autor książki i licznych artykułów poświęconych fenomenowi Harmoniemusik – XVIII-wiecznej praktyce zespołów instrumentów dętych. Współautor scenariuszy "Speaking concerts" i autor słownych wprowadzeń do koncertów filharmonicznych w Szczecinie, Poznaniu, Bydgoszczy i Łodzi.

Exhibition available during event
Tadeusz Rolke ur. 1929 w Warszawie. Jeden z najwybitniejszych autorów w historii fotografii polskiej. Studiował historię sztuki na KUL w Lublinie. W latach 60. pracował w tygodniku „Stolica” oraz miesięczniku „Polska”. W latach 1970-1980 mieszkał w Niemczech i fotografował dla takich czasopism, jak „Stern”, „Spiegel”, „Die Zeit”. W swojej pracy bez trudu zmieniał fotograficzne konwencje, równe sukcesy odnosił jako fotoreporter prasowy, fotograf mody oraz twórca fotografii kreacyjnej.
09-03-2018 19:00More
VIDEOS AND PHOTOS
Filharmonia im. Mieczysława Karłowicza w Szczecinie uczestniczy w programie "Filharmonia. Ostrożnie, wciąga!!!" organizowanym przez Instytut Muzyki i Tańca ze środków MKiDN.
Logo Ostrożnie, filharmonia wciąga
DETAILS
Gershwin | Bernstein
09-03-2018 19:00
Symphony HallFilharmonia im. Mieczysława Karłowicza w Szczecinie
ul. Małopolska 48
70-515 Szczecin

March 2018
02MARfr, 19:00
FESTIVO 2017/2018 | Preludium Talentów Vivat Meyer!Symphonic concert
03MARsa, 12:00
Salonik Wiolinowy, czyli dziecko pod skrzydłami filharmoniiWorkshops dla dzieci w wieku od 3. do 6. roku życia
04MARsn, 17:00
Salonik Wiolinowy, czyli dziecko pod skrzydłami filharmoniiWorkshops dla dzieci w wieku od 3. do 6. roku życia
04MARsn, 17:00
Muzykobranie///EthnoBraidFamily concertod 6. roku życia z opiekunami
04MARsn, 17:00
Jerz Igor [ZMIANA ARTYSTY ^]Family concertfor children aged 6+ with guardians
05 MAR, mn, 19:00 - 10 TENORÓWkoncert zewnętrzny
06MARtu, 19:00
RUBATO 2017/2018Karolina Cicha i Spółka "Wieloma Językami"Traditional concert
07MARwd, 19:00
MISTERIOSO 2017/2018Modigliani QuartetChamber Concert
08MARth, 19:00
BRILLANTE 2017/2018Krzesimir Dębski & Zagan Acoustic concert
09MARfr, 19:00
FESTIVO 2017/2018 | Filharmonia. Ostrożnie, wciąga!!!Gershwin | BernsteinSymphonic concert
10 MAR, sa, 16:00 - MISTERIUM PASYJNE – KONCERT CHÓRALNYkoncert zewnętrzny
10MARsa, 19:00
SOUNDLAB 2017/2018Ruby My Dear | LAB 6 : El-compressionelectronic music concert
11MARsn, 17:00
BRILLANTE 2017/2018Sklep z Ptasimi PióramiSymphonic concert
11MARsn, 17:00
Salonik Wiolinowy, czyli dziecko pod skrzydłami filharmoniiWorkshops dla dzieci w wieku od 3. do 6. roku życia
12MARmn, 09:00
DoNuta taktuje - IntegraChamber Concertdla klas I-III z udziałem muzyków Filharmonii i osób z dysfunkcjami
12MARmn, 11:00
DoNuta taktuje - IntegraChamber Concertdla klas I-III z udziałem muzyków Filharmonii i osób z dysfunkcjami
12MARmn, 19:00
RUBATO 2017/2018Čači VorbaTraditional concert
12 MAR, mn, 20:00 - SZCZECIN JAZZ 2018 WALLACE RONEY QUINTETkoncert zewnętrzny
13MARtu, 09:00
DoNuta taktuje - IntegraChamber Concertdla klas I-III z udziałem muzyków Filharmonii i osób z dysfunkcjami
13MARtu, 11:00
DoNuta taktuje - IntegraChamber Concertdla klas I-III z udziałem muzyków Filharmonii i osób z dysfunkcjami
13 MAR, tu, 19:00 - KULT AKUSTIK [KONCERT ODWOŁANY]koncert zewnętrzny
14MARwd, 18:00
Poziom 4.Gero Hellmuth - Hiobwernisaż
14 MAR, wd, 20:00 - ALOSZA AWDIEJEW - MOJE ULUBIONE PIOSENKIkoncert zewnętrzny
16MARfr, 19:00
SONORO 2017/2018 | Preludium Talentów Szymanowski | BrucknerSymphonic concert
17MARsa, 09:00
Raniutto - LegatoWorkshops dla dzieci do 2. roku życia
17MARsa, 10:30
Raniutto - PortatoWorkshops dla dzieci w wieku od 2. do 4. roku życia
17MARsa, 12:00
Raniutto - StaccatoWorkshops dla dzieci w wieku od 4. do 6. roku życia
17 MAR, sa, 18:00 - STARE DOBRE MAŁŻEŃSTWOkoncert zewnętrzny
19MARmn, 09:00
DoNuta taktuje - Na razChamber Concertdla przedszkoli
19MARmn, 10:30
DoNuta taktuje - Na razChamber Concertdla przedszkoli
19MARmn, 12:00
DoNuta taktuje - Na razChamber Concertdla przedszkoli
19MARmn, 19:00
ESPRESSIVO 2017/2018Mateusz Smoczyński QuintetJazz concert
20MARtu, 09:00
DoNuta taktuje - Na razChamber Concertdla przedszkoli
20MARtu, 10:30
DoNuta taktuje - Na razChamber Concertdla przedszkoli
20MARtu, 12:00
DoNuta taktuje - Na razChamber Concertdla przedszkoli
20 MAR, tu, 19:00 - KULT AKUSTIKkoncert zewnętrzny
21MARwd, 19:00
INTERMEZZO 2017/2018Stypendyści kameralnieChamber Concert
22 MAR, th, 19:00 - MICHAŁ SZPAK Z ZESPOŁEM ORAZ MARLENA SZPAKkoncert zewnętrzny
23MARfr, 16:00
Sight-seeing the Philharmonicsight-seeing the Philharmonic
23MARfr, 19:00
SONORO 2017/2018 | Filharmonia. Ostrożnie, wciąga!!!ArmeniaSymphonic concert
24MARsa, 09:00
Raniutto - LegatoWorkshops dla dzieci do 2. roku życia
24MARsa, 10:30
Raniutto - PortatoWorkshops dla dzieci w wieku od 2. do 4. roku życia
24MARsa, 12:00
Raniutto - StaccatoWorkshops dla dzieci w wieku od 4. do 6. roku życia
24 MAR, sa, 20:00 - ANIA DĄBROWSKAkoncert zewnętrzny
25MARsn, 17:00
MISTERIOSO 2017/201822. Wielkanocny Festiwal Ludwiga van BeethovenaChamber Concert
27MARtu, 10:00
27MARtu, 12:00
28MARwd, 19:00
MISTERIOSO 2017/2018Młoda PolskaChamber Concert
April 2018
04APRwd, 19:00
05APRth, 19:00
A i rperformance
06APRfr, 19:00
VIRTUOSO 2017/2018 | Filharmonia. Ostrożnie, wciąga!!! | Preludium Talentów Rachmaninow | SzostakowiczSymphonic concert
07APRsa, 09:00
Raniutto - LegatoWorkshops dla dzieci do 2. roku życia
07APRsa, 10:30
Raniutto - PortatoWorkshops dla dzieci w wieku od 2. do 4. roku życia
07APRsa, 12:00
Raniutto - StaccatoWorkshops dla dzieci w wieku od 4. do 6. roku życia
08APRsn, 17:00
Beauty and the BeastFamily concertfor children aged 6+ with guardians
08APRsn, 17:00
Salonik Wiolinowy, czyli dziecko pod skrzydłami filharmoniiWorkshops dla dzieci w wieku od 3. do 6. roku życia
09APRmn, 09:00
DoNuta taktuje - Na dwaChamber Concertdla klas I-III
09APRmn, 10:30
DoNuta taktuje - Na dwaChamber Concertdla klas I-III
09APRmn, 12:00
DoNuta taktuje - Na dwaChamber Concertdla klas I-III
09 APR, mn, 19:00 - SZCZECIN JAZZ 2018 GINO VANNELLIkoncert zewnętrzny
10APRtu, 09:00
DoNuta taktuje - Na dwaChamber Concertdla klas I-III
10APRtu, 10:30
DoNuta taktuje - Na dwaChamber Concertdla klas I-III
10APRtu, 12:00
DoNuta taktuje - Na dwaChamber Concertdla klas I-III
10APRtu, 19:00
RUBATO 2017/2018Kapela ze Wsi Warszawa and Mazovian virtuososTraditional concert
11 APR, wd, 19:00 - OMAR HAKIM - RACHEL Z: OZ EXPERIENCEkoncert zewnętrzny
12APRth, 19:00
13APRfr, 19:00
FESTIVO 2017/2018 | Filharmonia. Ostrożnie, wciąga!!!Symphonic klezmerSymphonic concert
14APRsa, 12:00
Salonik Wiolinowy, czyli dziecko pod skrzydłami filharmoniiWorkshops dla dzieci w wieku od 3. do 6. roku życia
14APRsa, 19:00
SOUNDLAB 2017/2018Hashtag Ensemble | LAB 7 : El-Witkacelectronic music concert
15APRsn, 17:00
BRILLANTE 2017/2018Artist-in-residence: ASQSymphonic concert
16 APR, mn, 19:00 - MICHAŁ BAJOR - OD KOFTY... DO KORCZAkoncert zewnętrzny
17APRtu, 10:00
17APRtu, 12:00
17 APR, tu, 19:00 - JULIA PIETRUCHAkoncert zewnętrzny
18APRwd, 19:00
INTERMEZZO 2017/2018Pomeranian Youth Big Band Chamber Concert
19APRth, 19:00
Klubowy Paprykarz i Oranżada 2018 (premiera płyt)Prapremiera albumu Klubowy Paprykarz i Oranżadadancing party
20APRfr, 19:00
VIRTUOSO 2017/2018Bach | Brandenburg Concertoskoncert barokowy
22APRsn, 17:00
BRILLANTE 2017/2018Paganini with a funny twistSymphonic concert
22APRsn, 17:00
Salonik Wiolinowy, czyli dziecko pod skrzydłami filharmoniiWorkshops dla dzieci w wieku od 3. do 6. roku życia
TODAY23 APRmn, 19:00
ESPRESSIVO 2017/2018Aga Derlak TrioJazz concert
23 APR, mn, 20:00 - DEE DEE BRIDGEWATERkoncert zewnętrzny
25APRwd, 19:00
MISTERIOSO 2017/2018Philharmonic plays chamberChamber Concert
27APRfr, 16:00
Sight-seeing the Philharmonicsight-seeing the Philharmonic
27APRfr, 19:00
SONORO 2017/2018 | Filharmonia. Ostrożnie, wciąga!!! | Preludium Talentów RavelSymphonic concert
«
2018
»
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
REPERTUAR
COOKIESIn order to make it easier for you to use filharmonia.szczecin.pl, and also for statistical purposes, we use cookies. If you do not block cookies, it means that you agree to use them and store them in your device’s memory. You may manage your cookies by changing the settings of your browser.
Privacy Policy | Privacy policy | I AGREE