TICKETS
scroll
09MÄRFr, 19:00
Gershwin | Bernstein
Sinfonisches Konzert
Großer Konzertsaal
ARTISTEN
  • Wayne Marshall - dyrygent, fortepian
MUSIK
  • George Gershwin - Strike up the Band Overture
  • George Gershwin - Błękitna Rapsodia
  • Leonard Bernstein - Tańce symfoniczne z musicalu West Side Story
  • George Gershwin - Amerykanin w Paryżu
Badania kwestii korzeni muzyki amerykańskiej mogą prowadzić do wniosków, które sprawią, że rychło zaniechamy owych badań. W XIX wieku ideał narodowej symfoniki Amerykanie usłyszeli w muzyce Czecha Antonína Dvořáka. W XX wieku fundament pod amerykańską twórczość położyli artyści pochodzenia rosyjsko-ukraińsko-żydowskiego: Georg Gershwin i Leonard Bernstein.

Ojciec Gershwina Moryc przybył do Nowego Jorku na początku XX wieku, a matka Róża Bruskin nieco wcześniej, tj. w 1890 roku. George zaczynał jako tzw. song-plugger... czyli przenośne żywe CD. W erze przedgramofonowej tacy muzycy, jak m.in. Gershwin, grali muzyczne nowości wydawcom i impresariom, aby dać im pogląd na nowe utwory i zachęcić do inwestowania etc. Mimo wrodzonego talentu jazzowego ów twórca czerpał z rozmaitych źródeł: piosenki popularnej, europejskiej symfoniki i teatru. Przeszedł do historii jako najsłynniejszy kompozytor, który wprowadził jazz do sal filharmonicznych. Trzy kompozycje, które usłyszymy podczas sobotniego koncertu, pochodzą z czasów, kiedy artysta dokonywał już wielkiej syntezy jazzu i europejskiej symfoniki. „Strike up the Band” to tytuł musicalu (wersja I – 1927, II – 1930) w satyrycznym świetle ukazujący amerykańskie zamiłowanie do armii (stąd predylekcja do użycia instrumentów dętych). Ciekawy kontekst stoi za poematem symfonicznym „Amerykanin w Paryżu”. W tym muzycznym wspomnieniu na temat własny (o tym za chwilę) pobrzmiewa lekkość muzyki francuskiej z wyraźnym wszak rysem amerykańskiej muzyki synkopowanej. Wiadomo, że Gershwin próbował swoich sił w Paryżu, odbywając konsultacje u Maurice’a Ravela, jednego z największych kompozytorów europejskich tego czasu. Zabiegał również o lekcje u słynnej Nadii Boulanger (patronki niemal całej ówczesnej awangardy). „Dlaczego chcesz zostać drugoligowym Ravelem, jeśli jesteś pierwszoligowym Gershwinem?” – miał odpowiedzieć Gershwinowi Maurice Ravel. Zarówno Boulanger, jak i Ravel nie chcieli udzielać młodemu Gershwinowi lekcji, ponieważ bali się, że zbyt duża dawka wiedzy o muzyce klasycznej zrujnuje jego naturalny jazzowy instynkt. Paryskie fiasko było, zdaje się, przełomowym punktem w karierze muzyka. Wkrótce powstały najsłynniejsze dzieła, właśnie takie jak „Amerykanin w Paryżu”, „Błękitna rapsodia” czy Koncert fortepianowy F-dur (no i wspaniała opera „Porgy and Bess”). W tym wypadku zatem zaniechanie lekcji stało się... najlepszą lekcją. Ostatnie słowo w kwestii wprowadzenia jazzu do sali filharmonicznej powiedział Gershwin, komponując „Rhapsody in Blue”. Początkowe solo klarnetu (glissando), podchwycone przez trąbkę, przypomina pierwsze formy jazzu, a partie dętych blaszanych zapowiadają nadejście ery swingu.

Karty historii muzyki amerykańskiej nie mogą się dziś obejść bez rozdziałów o Gershwinie i Bernsteinie. Z drugiej strony powiedzieć, że artyści pochodzenia rosyjsko-ukraińsko-żydowskiego byli w Stanach jakoś uprzywilejowani, byłoby grubą przesadą. Jednak podczas gdy Gershwin wykuwał swój gmach symfonicznego jazzu w trudzie i znoju, Leonardowi Bernsteinowi (1918–1990) pomógł łut szczęścia.

W niedzielne popołudnie 14 listopada 1943 roku koncert filharmoników nowojorskich w Carnegie Hall miał poprowadzić legendarny dyrygent Bruno Walter. Ale wobec jego nagłej choroby dyrektor Filharmonii Nowojorskiej musiał posiłkować się zastępstwem 25-letniego Leonarda Bernsteina, zatrudnionego na posadzie asystenta dyrygenta. Młody Bernstein dowiedział się o tym telefonicznie około dziewiątej rano, kiedy dopiero powrócił do domu, i bynajmniej nie po całonocnym pobycie w bibliotece. Tego samego dnia trzeba było poprowadzić koncert – bez próby. Program zaś był więcej niż wymagający: Roberta Schumanna „Uwertura Manfred”, Miklosa Roszy „Theme”, „Variations and Finale”, Richarda Straussa „Don Kichot” oraz Richarda Wagnera Uwertura do „Śpiewaków norymberskich”. Plan zakładał, że Bernstein po prostu będzie podążać za orkiestrą, która grała z Walterem ten program już wielokrotnie. Rychło okazało się, że młody człowiek kreuje zupełnie inny świat muzyczny i nie ma on nic wspólnego z tym, co wypracował z orkiestrą Bruno Walter. Publiczność, zrazu mocno zawiedziona zamianą dyrygentów, zorientowawszy się, że jest świadkiem jeszcze większego wydarzenia, nagrodziła wykonanie Bernsteina niemal ekstatyczną owacją. „New York Times” poświęcał później temu wydarzeniu pierwszą stronę gazety, na której koncert Bernsteina ustępował jedynie doniesieniom wojennym.

Od tego momentu zaczęła się wszechstronna kariera Amerykanina o ukraińskich korzeniach. Do historii przeszły jego telewizyjne koncerty dla młodzieży wychowanej na rock n’rollu („Young People’s Concert”). Telewizyjny show przyciągnął do świata muzyki klasycznej całe generacje Amerykanów.

Tuż przed totalnym sukcesem „West Side Story” Bernstein stworzył operetkę „Candide” – na kanwie oświeceniowego utworu Voltaire’a pt. „Kandyd albo optymista”. Premiera brodwayowska miała miejsce 1 grudnia 1956 roku. Następnie spektakl zagrano 72 razy, co było niepowodzeniem. Opowieść o młodzieńcu niepoprawnym optymiście, który dochodzi wreszcie do wniosku, że oświeceniowa idea o najlepszym ze światów to bujda, nie wpisała się w American dream. Znacznie lepiej poszło musicalowi „West Side Story” (premiera 1957). Szekspirowska historia o Romeo i Julii przeniesiona w brutalne realia wojny nowojorskich gangów okazała się strzałem w dziesiątkę. Poza teatrem muzycznym funkcjonuje pełen werwy orkiestrowy akompaniament z musicalu, który wykonuje się często w formie tzw. tańców symfonicznych. Ich wybór oznacza zazwyczaj: Prologue (atmosfera rywalizacji pomiędzy „Rekinami” i „Jetsami”), Somewhere (adagio – przez moment, w utopijnej wizji dwa gangi są zjednoczone), Scherzo (vivace e leggiero – kontynuacja poprzedniej wizji, w której gangi wyłamują się poza mury miasta), Mambo (powrót do realnego świata walki), Meeting scene (meno mosso – spotkanie kochanków), Cool Fugue (scena taneczna, w której przywódca „Jetsów” Riff opanowuje brutalność członków gangu), Rumble (molto allegro, bitwa gangów, giną przywódcy Riff i Bernardo).

Całość suity kończy Finale. Tragiczny koniec wojny gangów. Na rękach Mari (dziewczyny z „Rekinów”) umiera ukochany (przywódca „Jetsów”). Nie ma happy endu. Jedynym pocieszeniem jest melodia „Somewhere” (Gdzieś). Tak jakby poprzez muzykę wypowiadane były słowa innego bohatera Szekspirowskiego dramatu, króla Leara: „Więc jakieś życie świta przede mną. Dalej, łapmy je, pędźmy za nim, biegiem, biegiem!”.

------------------------------
dr Mikołaj Rykowski
Muzykolog i dyplomowany klarnecista, związany z Katedrą Teorii Muzyki na Akademii Muzycznej im. I. J. Paderewskiego w Poznaniu. Autor książki i licznych artykułów poświęconych fenomenowi Harmoniemusik – XVIII-wiecznej praktyce zespołów instrumentów dętych. Współautor scenariuszy "Speaking concerts" i autor słownych wprowadzeń do koncertów filharmonicznych w Szczecinie, Poznaniu, Bydgoszczy i Łodzi.

Die Ausstellung ist während der Veranstaltung verfügbar
Tadeusz Rolke ur. 1929 w Warszawie. Jeden z najwybitniejszych autorów w historii fotografii polskiej. Studiował historię sztuki na KUL w Lublinie. W latach 60. pracował w tygodniku „Stolica” oraz miesięczniku „Polska”. W latach 1970-1980 mieszkał w Niemczech i fotografował dla takich czasopism, jak „Stern”, „Spiegel”, „Die Zeit”. W swojej pracy bez trudu zmieniał fotograficzne konwencje, równe sukcesy odnosił jako fotoreporter prasowy, fotograf mody oraz twórca fotografii kreacyjnej.
09-03-2018 19:00Mehr
VIDEOS UND FOTOS
Filharmonia im. Mieczysława Karłowicza w Szczecinie uczestniczy w programie "Filharmonia. Ostrożnie, wciąga!!!" organizowanym przez Instytut Muzyki i Tańca ze środków MKiDN.
Logo Ostrożnie, filharmonia wciąga
DETAILS
Gershwin | Bernstein
09-03-2018 19:00
Großer KonzertsaalFilharmonia im. Mieczysława Karłowicza w Szczecinie
ul. Małopolska 48
70-515 Szczecin

März 2018
02MÄRFr, 19:00
FESTIVO 2017/2018 | Preludium Talentów Vivat Meyer!Sinfonisches Konzert
03MÄRSa, 12:00
Salonik Wiolinowy, czyli dziecko pod skrzydłami filharmoniiWorkshopsdla dzieci w wieku od 3. do 6. roku życia
04MÄRSo, 17:00
Salonik Wiolinowy, czyli dziecko pod skrzydłami filharmoniiWorkshopsdla dzieci w wieku od 3. do 6. roku życia
04MÄRSo, 17:00
Muzykobranie///EthnoBraidFamilienkonzertod 6. roku życia z opiekunami
04MÄRSo, 17:00
Jerz Igor [ZMIANA ARTYSTY ^]FamilienkonzertKinder ab 6 Jahren mit Erwachsenenbegleitung
05 MÄR, Mo, 19:00 - 10 TENORÓWkoncert zewnętrzny
06MÄRDi, 19:00
RUBATO 2017/2018Karolina Cicha i Spółka "Wieloma Językami"Traditionelles Konzert
07MÄRMi, 19:00
MISTERIOSO 2017/2018Modigliani QuartetKammerkonzert
08MÄRDo, 19:00
BRILLANTE 2017/2018Krzesimir Dębski & Zagan Acoustic Konzert
09MÄRFr, 19:00
FESTIVO 2017/2018 | Filharmonia. Ostrożnie, wciąga!!!Gershwin | BernsteinSinfonisches Konzert
10 MÄR, Sa, 16:00 - MISTERIUM PASYJNE – KONCERT CHÓRALNYkoncert zewnętrzny
10MÄRSa, 19:00
SOUNDLAB 2017/2018Ruby My Dear | LAB 6 : El-compressionElektronisches Konzert
11MÄRSo, 17:00
BRILLANTE 2017/2018Sklep z Ptasimi PióramiSinfonisches Konzert
11MÄRSo, 17:00
Salonik Wiolinowy, czyli dziecko pod skrzydłami filharmoniiWorkshopsdla dzieci w wieku od 3. do 6. roku życia
12MÄRMo, 09:00
DoNuta taktuje - IntegraKammerkonzertdla klas I-III z udziałem muzyków Filharmonii i osób z dysfunkcjami
12MÄRMo, 11:00
DoNuta taktuje - IntegraKammerkonzertdla klas I-III z udziałem muzyków Filharmonii i osób z dysfunkcjami
12MÄRMo, 19:00
RUBATO 2017/2018Čači VorbaTraditionelles Konzert
12 MÄR, Mo, 20:00 - SZCZECIN JAZZ 2018 WALLACE RONEY QUINTETkoncert zewnętrzny
13MÄRDi, 09:00
DoNuta taktuje - IntegraKammerkonzertdla klas I-III z udziałem muzyków Filharmonii i osób z dysfunkcjami
13MÄRDi, 11:00
DoNuta taktuje - IntegraKammerkonzertdla klas I-III z udziałem muzyków Filharmonii i osób z dysfunkcjami
13 MÄR, Di, 19:00 - KULT AKUSTIK [KONCERT ODWOŁANY]koncert zewnętrzny
14MÄRMi, 18:00
Poziom 4.Gero Hellmuth - Hiobwernisaż
14 MÄR, Mi, 20:00 - ALOSZA AWDIEJEW - MOJE ULUBIONE PIOSENKIkoncert zewnętrzny
16MÄRFr, 19:00
SONORO 2017/2018 | Preludium Talentów Szymanowski | BrucknerSinfonisches Konzert
17MÄRSa, 09:00
Raniutto - LegatoWorkshopsdla dzieci do 2. roku życia
17MÄRSa, 10:30
Raniutto - PortatoWorkshopsdla dzieci w wieku od 2. do 4. roku życia
17MÄRSa, 12:00
Raniutto - StaccatoWorkshopsdla dzieci w wieku od 4. do 6. roku życia
17 MÄR, Sa, 18:00 - STARE DOBRE MAŁŻEŃSTWOkoncert zewnętrzny
19MÄRMo, 09:00
DoNuta taktuje - Na razKammerkonzertdla przedszkoli
19MÄRMo, 10:30
DoNuta taktuje - Na razKammerkonzertdla przedszkoli
19MÄRMo, 12:00
DoNuta taktuje - Na razKammerkonzertdla przedszkoli
19MÄRMo, 19:00
ESPRESSIVO 2017/2018Mateusz Smoczyński QuintetJazzkonzert
20MÄRDi, 09:00
DoNuta taktuje - Na razKammerkonzertdla przedszkoli
20MÄRDi, 10:30
DoNuta taktuje - Na razKammerkonzertdla przedszkoli
20MÄRDi, 12:00
DoNuta taktuje - Na razKammerkonzertdla przedszkoli
20 MÄR, Di, 19:00 - KULT AKUSTIKkoncert zewnętrzny
21MÄRMi, 19:00
INTERMEZZO 2017/2018Stypendyści kameralnieKammerkonzert
22 MÄR, Do, 19:00 - MICHAŁ SZPAK Z ZESPOŁEM ORAZ MARLENA SZPAKkoncert zewnętrzny
23MÄRFr, 16:00
23MÄRFr, 19:00
SONORO 2017/2018 | Filharmonia. Ostrożnie, wciąga!!!ArmeniaSinfonisches Konzert
24MÄRSa, 09:00
Raniutto - LegatoWorkshopsdla dzieci do 2. roku życia
24MÄRSa, 10:30
Raniutto - PortatoWorkshopsdla dzieci w wieku od 2. do 4. roku życia
24MÄRSa, 12:00
Raniutto - StaccatoWorkshopsdla dzieci w wieku od 4. do 6. roku życia
24 MÄR, Sa, 20:00 - ANIA DĄBROWSKAkoncert zewnętrzny
25MÄRSo, 17:00
MISTERIOSO 2017/201822. Wielkanocny Festiwal Ludwiga van BeethovenaKammerkonzert
27MÄRDi, 10:00
27MÄRDi, 12:00
28MÄRMi, 19:00
MISTERIOSO 2017/2018Młoda PolskaKammerkonzert
April 2018
04APRMi, 19:00
05APRDo, 19:00
A i rperformance
06APRFr, 19:00
VIRTUOSO 2017/2018 | Filharmonia. Ostrożnie, wciąga!!! | Preludium Talentów Rachmaninow | SzostakowiczSinfonisches Konzert
07APRSa, 09:00
Raniutto - LegatoWorkshopsdla dzieci do 2. roku życia
07APRSa, 10:30
Raniutto - PortatoWorkshopsdla dzieci w wieku od 2. do 4. roku życia
07APRSa, 12:00
Raniutto - StaccatoWorkshopsdla dzieci w wieku od 4. do 6. roku życia
08APRSo, 17:00
Piękna i bestiaFamilienkonzertKinder ab 6 Jahren mit Erwachsenenbegleitung
08APRSo, 17:00
Salonik Wiolinowy, czyli dziecko pod skrzydłami filharmoniiWorkshopsdla dzieci w wieku od 3. do 6. roku życia
09APRMo, 09:00
DoNuta taktuje - Na dwaKammerkonzertdla klas I-III
09APRMo, 10:30
DoNuta taktuje - Na dwaKammerkonzertdla klas I-III
09APRMo, 12:00
DoNuta taktuje - Na dwaKammerkonzertdla klas I-III
09 APR, Mo, 19:00 - SZCZECIN JAZZ 2018 GINO VANNELLIkoncert zewnętrzny
10APRDi, 09:00
DoNuta taktuje - Na dwaKammerkonzertdla klas I-III
10APRDi, 10:30
DoNuta taktuje - Na dwaKammerkonzertdla klas I-III
10APRDi, 12:00
DoNuta taktuje - Na dwaKammerkonzertdla klas I-III
10APRDi, 19:00
RUBATO 2017/2018Kapela ze Wsi Warszawa i mazowieccy wirtuoziTraditionelles Konzert
11 APR, Mi, 19:00 - OMAR HAKIM - RACHEL Z: OZ EXPERIENCEkoncert zewnętrzny
12APRDo, 19:00
13APRFr, 19:00
FESTIVO 2017/2018 | Filharmonia. Ostrożnie, wciąga!!!Symphonic klezmerSinfonisches Konzert
14APRSa, 12:00
Salonik Wiolinowy, czyli dziecko pod skrzydłami filharmoniiWorkshopsdla dzieci w wieku od 3. do 6. roku życia
14APRSa, 19:00
SOUNDLAB 2017/2018Hashtag Ensemble | LAB 7 : El-WitkacElektronisches Konzert
15APRSo, 17:00
BRILLANTE 2017/2018Artysta rezydent: ASQSinfonisches Konzert
16 APR, Mo, 19:00 - MICHAŁ BAJOR - OD KOFTY... DO KORCZAkoncert zewnętrzny
17APRDi, 10:00
17APRDi, 12:00
17 APR, Di, 19:00 - JULIA PIETRUCHAkoncert zewnętrzny
18APRMi, 19:00
INTERMEZZO 2017/2018Pomeranian Youth Big Band Kammerkonzert
19APRDo, 19:00
Klubowy Paprykarz i Oranżada 2018 (premiera płyt)Prapremiera albumu Klubowy Paprykarz i Oranżadaimpreza taneczna
20APRFr, 19:00
VIRTUOSO 2017/2018Bach | Koncerty Brandenburskiekoncert barokowy
22APRSo, 17:00
BRILLANTE 2017/2018Paganini na wesołoSinfonisches Konzert
22APRSo, 17:00
Salonik Wiolinowy, czyli dziecko pod skrzydłami filharmoniiWorkshopsdla dzieci w wieku od 3. do 6. roku życia
HEUTE23 APRMo, 19:00
ESPRESSIVO 2017/2018Aga Derlak TrioJazzkonzert
23 APR, Mo, 20:00 - DEE DEE BRIDGEWATERkoncert zewnętrzny
25APRMi, 19:00
MISTERIOSO 2017/2018Filharmonicy kameralnieKammerkonzert
27APRFr, 16:00
27APRFr, 19:00
SONORO 2017/2018 | Filharmonia. Ostrożnie, wciąga!!! | Preludium Talentów RavelSinfonisches Konzert
«
2018
»
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
REPERTUAR
COOKIESUm Ihnen die Nutzung der Webseite filharmonia.szczecin.pl zu erleichtern sowie zu Statistikzwecken werden Cookies verwendet. Wenn Sie diese Art von Dateien nicht blockieren, stimmen Sie der Verwendung und Speicherung auf Ihrem Gerät zu. Über die Einstellungen Ihres Browsers kann die Verwendung von Cookies gesteuert werden.
Datenschutzerklärung | Datenschutzbedingungen | ICH STIMME ZU