BILETY
scroll
24LISpt, 19:00
Brahms | Schumann
koncert symfoniczny
sala symfoniczna
ARTYŚCI
  • Philippe Bach - dyrygent
UTWORY
  • Johannes Brahms - Koncert fortepianowy nr 1 d-moll op. 15
  • Robert Schumann - Symfonia nr 4 d-moll op. 120
Kompozytorów romantycznych na ogół więcej dzieliło niż łączyło. Na tym tle przyjaźń Brahmsa i Schumanna jawi się jako coś wyjątkowego. Wszystko zaczęło się od pewnego prywatnego recitalu 1 października roku 1853, kiedy to wzięty wówczas pianista Brahms zaprezentował swoje dzieła fortepianowe Robertowi Schumannowi. Kiedy skończył I część swojej sonaty C-dur Schumann wyszedł z pokoju. Wrócił z żoną i poprosił, aby Johannes zagrał raz jeszcze. W swoim notatniku zapisze później „on jest tym, który miał nadejść”.

Zauważmy Schumann idzie po małżonkę, by ta niczym wyższa instancja dała stempel pod dyplomem. No cóż, Klara była wówczas kompozytorką i wyśmienitą pianistką (co było historycznym wyjątkiem w świecie muzyki opanowanym przez mężczyzn). Przypomnijmy na marginesie, iż czasem zdarzało jej się nawet przyćmiewać sławę męża - jak np. podczas jednego z recitali dla Cesarza, kiedy po występie Klary monarcha zapytał Roberta czy również ma jakieś zdolności muzyczne... Przyjaźń była głęboka i dozgonna. Brahms niezmiennie liczył się ze zdaniem Schumannów. Po śmierci Roberta zaś posyłał Klarze swoje kompozycje, czekając na ocenę niczym uczniak na pochwałę pani od muzyki. Nie ulega wątpliwości, że darzył ją głębokim uczuciem, Klara zaś – jak to ujęła w jednym z listów „kochała go jak syna”. Natura ich zażyłości była złożona, ale nic dziwnego wszak to epoka romantyczna i te uczucia raczej nigdy nie były proste.

Co się zaś tyczy koncertu fortepianowego d-moll to droga do jego ostatecznej wersji była długa, a i owa postać finalna nie miała dobrej reputacji (złe recenzje…). Początkowo miał to być duet na dwa fortepiany, potem zaś czteroczęściowa symfonia. Do owej symfonicznej postaci Brahms zdecydował się dokomponować partię fortepianu, przerabiając wszystko i nadając całości klasyczną trzyczęściową formę. W efekcie słyszymy rodzaj monumentalnego koncertu symfonicznego, w którym nie chodzi o czysty popis wirtuozerii – to raczej rodzaj walki Dawida z Goliatem (pianista rzuca wyzwanie orkiestrze). Istnieje pewna teoria łącząca dramatyzm koncertu z okolicznościami jego powstania. Otóż w roku 1854, kiedy Brahms rozpoczął pracę nad dziełem, dowiedział się - niestety z gazet - o próbie samobójczej Schumanna, który rzucił się do Renu. Był to efekt ataku choroby psychicznej genialnego twórcy „Dichterliebe”. Jeśli zatem prace nad koncertem d-moll zbiegły się w czasie z szokującymi wieściami o chorobie przyjaciela, oczekiwaniem na jego wyzdrowienie (przebywał prywatnym w zakładzie w Endenich) i widokiem cierpienia Klary, nie powinien nas dziwić dramatyczny charakter głównego tematu fortepianowego I części…

Partię solową usłyszymy w wykonaniu izraelskiego pianisty Romana Rabinovicha, który zdążył już zdobyć serca publiczności takich sal, jak Carnegie Hall w Nowym Jorku, Gewandhaus w Lipsku czy John F. Kennedy Center for the Performing Arts w Waszyngtonie.

Robert Schumann podobnie jak Brahms myślał początkowo o karierze koncertującego pianisty. Jednak dość poważne kłopoty z prawą ręką spowodowane czy to zbyt forsownymi ćwiczeniami czy to pewnymi wrodzonymi ograniczeniami (trudno dziś orzec) sprawiły, że skupił się na kompozycji. Twórczość symfoniczna Schumanna rozkwitła w latach 40. XIX wieku, kiedy to, po wieloletnich, dramatycznych staraniach, poślubił ukochaną Klarę Wieck. W 1841 roku, po sukcesie I Symfonii, powstała następna, która przeszła później do historii jako IV Symfonia d-moll. Dramatyzm tej kompozycji także wiązany jest w literaturze z okolicznościami powstania. Być może w istocie słychać tu echo owych lat, kiedy to młodzi kochali się w konspiracji, w strachu przed obsesyjnym sprzeciwem ojca Klary Friedricha Wiecka.

Utwór był od początku koncypowany jako Fantazja symfoniczna, której cechą charakterystyczną było następowanie części cyklu bez przerw – podobno Schumann nie znosił sytuacji, w której publiczność klaszcze pomiędzy częściami (jakie to szczęście, że dziś publiczność wie już o tym dobrze, że nie klaszcze się między częściami symfonii…). 

Robert Schumann był zwolennikiem muzyki absolutnej czyli sztuki dźwiękowej bez dodatkowych poetyckich dookreśleń. Wedle Alfreda Einsteina jednak IV symfonia nie jest zupełnie pozbawiona podłoża pozamuzycznego. Jest ono jednak skryte, dając o sobie znać jedynie w Romanzy. Nie chciał być bardziej „czytelny”: muzyka ma ukrywać program w tajemniczych głębinach (Alfred Einstein, Muzyka w epoce romantyzmu, s. 139). Jakiż to pozamuzyczny impuls stał za tym dziełem? Nieco światła może tu rzucić pewien wpis dokonany przez kompozytora w marcu 1841 roku w „ślubnym dzienniku”, a często wiązany z Symfonią d-moll. Jest w nim mowa o chęci sportretowania Klary w tym właśnie dziele...Nie byłby to zresztą jedyny utwór, w którym Schumann sportretował ukochaną (w wolnej części koncertu wiolonczelowego następuje przecież metafora dialogu z żoną). No cóż, Schumann podobnie jak Brahms, kochał Klarę i liczył się z jej zdaniem. Obaj też być może zdawali sobie sprawę, że miłość może i jest ślepa, ale na pewno nie jest…głucha.

------------------------------
dr Mikołaj Rykowski
Muzykolog i dyplomowany klarnecista, związany z Katedrą Teorii Muzyki na Akademii Muzycznej im. I. J. Paderewskiego w Poznaniu. Autor książki i licznych artykułów poświęconych fenomenowi Harmoniemusik – XVIII-wiecznej praktyce zespołów instrumentów dętych. Współautor scenariuszy "Speaking concerts" i autor słownych wprowadzeń do koncertów filharmonicznych w Szczecinie, Poznaniu, Bydgoszczy i Łodzi.

Wystawa dostępna w czasie wydarzenia
“Dwanaście uniwersalnych wartości: nadzieja, tolerancja, szacunek, wolność, przełamywanie barier, spotkanie, odpowiedzialność, sprawiedliwość, porozumienie, solidarność, dialog, równość, które określiły nasze działania, jako drogowskazy wpisuję się w idee Biennale i stanowią linię przewodnią i motywację dla naszych dalszych działań”. Za słowami Leszka Szustera - dyrektora Międzynarodowego Domu Spotkań Młodzieży i Pawła Warchoła - kuratora wystawy, podpisało się kilkuset artystów z 27 krajów, tworząc 594 plakatów. Dzieła te stanowią graficzny odzew na współczesną rzeczywistość.
24-11-2017 19:00Więcej
FILMY I ZDJĘCIA
SZCZEGÓŁY
Brahms | Schumann
24-11-2017 19:00
sala symfonicznaFilharmonia im. Mieczysława Karłowicza w Szczecinie
ul. Małopolska 48
70-515 Szczecin

Listopad 2017
03LISpt, 19:00
ANIMATO 2017/2018Berlin Youth Orchestrakoncert symfoniczny
04LISsb, 09:00
Raniutto - Legatowarsztatydla dzieci do 2. roku życia
04LISsb, 10:30
Raniutto - Portatowarsztatydla dzieci w wieku od 2. do 4. roku życia
04LISsb, 12:00
Raniutto - Staccatowarsztatydla dzieci w wieku od 4. do 6. roku życia
04 LIS, sb, 20:00 - O.S.T.R. AUTENTYCZNIEkoncert zewnętrzny
05LISnd, 17:00
Strach ma wielkie uszy koncert rodzinnydla dzieci od 6. roku życia z opiekunami
05LISnd, 17:00
Salonik Wiolinowy, czyli dziecko pod skrzydłami filharmoniiwarsztatydla dzieci w wieku 4-6 lat, bez udziału opiekunów
06 LIS, pn, 19:00 - MOR KARBASIkoncert zewnętrzny
07LISwt, 19:00
RUBATO 2017/2018Maniucha i Ksawery - Improwizacje Poleskiekoncert tradycyjny
08LISśr, 19:00
INTERMEZZO 2017/2018Hob-beats Duo | Szczecin Young Percussionkoncert kameralny
09LIScz, 19:00
SOUNDLAB 2017/2018Katarzyna Borek | LAB 2: El-pianokoncert elektroniczny
10LISpt, 19:00
SONORO 2017/2018Lutosławski | Dvořákkoncert symfoniczny
11LISsb, 17:00
MISTERIOSO 2017/2018Karol Szymanowski | Dzieła na wiolonczelę i fortepiankoncert kameralny
11LISsb, 19:00
ANIMATO 2017/2018Vivat Poloniakoncert symfoniczny
12 LIS, nd, 16:00 - GWIEZDNE WOJNY KONCERTOWOkoncert zewnętrzny
12 LIS, nd, 19:00 - GWIEZDNE WOJNY KONCERTOWOkoncert zewnętrzny
13LISpn, 09:00
DoNuta taktuje - Na razkoncert kameralnydla przedszkoli
13LISpn, 10:30
DoNuta taktuje - Na razkoncert kameralnydla przedszkoli
13LISpn, 12:00
DoNuta taktuje - Na razkoncert kameralnydla przedszkoli
13 LIS, pn, 19:00 - KUBA BADACH OLDSCHOOLkoncert zewnętrzny
14LISwt, 09:00
DoNuta taktuje - Na dwakoncert kameralnydla klas I-III
14LISwt, 10:30
DoNuta taktuje - Na dwakoncert kameralnydla klas I-III
14LISwt, 12:00
DoNuta taktuje - Na dwakoncert kameralnydla klas I-III
14 LIS, wt, 19:00 - VARIUS MANXkoncert zewnętrzny
15LISśr, 17:00
Seniorita w Filharmonii - koncert wyjazdowykoncert wyjazdowy / finał warsztatów
15 LIS, śr, 18:00 - KONCERT FINAŁOWY PROJEKTU „MIGIEM NA MAJKA”koncert zewnętrzny
16LIScz, 19:00
17LISpt, 19:00
SONORO 2017/2018Młynarski | Brucknerkoncert symfoniczny
18LISsb, 12:00
Seniorita w Filharmonii - koncert wyjazdowykoncert wyjazdowy / finał warsztatów
18LISsb, 18:00
Arhythmic Perfection Plan vol. 2Krzysztof Knittel i przyjacielekolektywna improwizacja
18LISsb, 19:00
Arhythmic Perfection Plan vol. 2Mazzoll & Arhythmic Perfection - koncert w ciemnościachkoncert
18LISsb, 20:00
Arhythmic Perfection Plan vol. 2Tropy + Pedro Ferreirakoncert
18LISsb, 22:00
Arhythmic Perfection Plan vol. 2Jurek Przeździecki - DJ setimpreza taneczna
19LISnd, 17:00
BRILLANTE 2017/2018Bernard Kawka | muzyka legendy jazzukoncert symfoniczny
20LISpn, 09:00
DoNuta taktuje - W trasie koncert wyjazdowydla przedszkoli
20LISpn, 11:00
DoNuta taktuje - W trasie koncert wyjazdowydla przedszkoli
20 LIS, pn, 20:00 - GRZEGORZ TURNAU L-LIVE KONCERT URODZINOWYkoncert zewnętrzny
21 LIS, wt, 19:00 - PETER BENCEkoncert zewnętrzny
DZIŚ22 LISśr, 19:00
MISTERIOSO 2017/2018Salonowe impresjekoncert kameralny
24LISpt, 16:00
24LISpt, 19:00
VIRTUOSO 2017/2018Brahms | Schumannkoncert symfoniczny
25LISsb, 09:00
Raniutto - Legatowarsztatydla dzieci do 2. roku życia
25LISsb, 10:30
Raniutto - Portatowarsztatydla dzieci w wieku od 2. do 4. roku życia
25LISsb, 12:00
Raniutto - Staccatowarsztatydla dzieci w wieku od 4. do 6. roku życia
25LISsb, 19:00
27LISpn, 10:00
27LISpn, 12:00
27LISpn, 12:00
Seniorita w Filharmonii - koncert wyjazdowykoncert wyjazdowy / finał warsztatów
27LISpn, 19:00
ESPRESSIVO 2017/2018Tomasz Stańko Quartet koncert jazzowy
30LIScz, 09:00
DoNuta taktuje - Na razkoncert kameralnydla przedszkoli
30LIScz, 10:30
DoNuta taktuje - Na razkoncert kameralnydla przedszkoli
30LIScz, 12:00
DoNuta taktuje - Na razkoncert kameralnydla przedszkoli
Grudzień 2017
01GRUpt, 19:00
SONORO 2017/2018Pieśń nocy Mahlerakoncert symfoniczny
03GRUnd, 17:00
Sosna czy świerk koncert rodzinnydla dzieci od 6. roku życia z opiekunami
03GRUnd, 17:00
Salonik Wiolinowy, czyli dziecko pod skrzydłami filharmoniiwarsztatydla dzieci w wieku 4-6 lat, bez udziału opiekunów
04GRUpn, 19:00
ESPRESSIVO 2017/2018Leszek Możdżer & Baroque Holland Orchestra koncert jazzowy
05GRUwt, 19:00
RUBATO 2017/2018PIOUN - Nuty Odzyskanekoncert tradycyjny
06GRUśr, 09:00
DoNuta taktuje - Na dwakoncert kameralnydla klas I-III
06GRUśr, 10:30
DoNuta taktuje - Na dwakoncert kameralnydla klas I-III
06GRUśr, 12:00
DoNuta taktuje - Na dwakoncert kameralnydla klas I-III
06GRUśr, 19:00
07GRUcz, 19:00
INTERMEZZO 2017/2018Chopin | SMOKkoncert kameralny
08GRUpt, 19:00
VIRTUOSO 2017/2018Włoska robotakoncert symfoniczny
09GRUsb, 09:00
Raniutto - Legatowarsztatydla dzieci do 2. roku życia
09GRUsb, 10:30
Raniutto - Portatowarsztatydla dzieci w wieku od 2. do 4. roku życia
09GRUsb, 12:00
Raniutto - Staccatowarsztatydla dzieci w wieku od 4. do 6. roku życia
10GRUnd, 17:00
BRILLANTE 2017/2018Z batutą i MoCartemkoncert symfoniczny
11 GRU, pn, 19:00 - ANIA RUSOWICZ I GOŚCIE - BIGBITOWE PASTORAŁKIkoncert zewnętrzny
13GRUśr, 19:00
MISTERIOSO 2017/2018Filharmonicy kameralniekoncert kameralny
14GRUcz, 09:00
DoNuta taktuje - Integrakoncert kameralnydla klas I-III z udziałem muzyków Filharmonii i osób z dysfunkcjami
14GRUcz, 10:30
DoNuta taktuje - Integrakoncert kameralnydla klas I-III z udziałem muzyków Filharmonii i osób z dysfunkcjami
14GRUcz, 19:00
15GRUpt, 16:00
15GRUpt, 19:00
FESTIVO 2017/2018Mendelssohn | Pieśń pochwalnakoncert symfoniczny
16GRUsb, 12:00
Salonik Wiolinowy, czyli dziecko pod skrzydłami filharmoniiwarsztatydla dzieci w wieku 4-6 lat, bez udziału opiekunów
18GRUpn, 10:00
18GRUpn, 12:00
20GRUśr, 19:00
PIANOFORTE 2017/2018Lilya Zilberstein i synowierecital
21GRUcz, 19:00
SOUNDLAB 2017/2018Royal String Quartet | LAB 3: El-quartetkoncert elektroniczny
27GRUśr, 16:00
28GRUcz, 16:00
28GRUcz, 19:00
Koncert świątecznykoncert symfoniczny
29GRUpt, 16:00
31GRUnd, 20:00
«
2017
»
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
REPERTUAR
COOKIESAby ułatwić Tobie korzystanie z serwisu filharmonia.szczecin.pl, a także w celach statystycznych, używamy plików cookies. Jeśli nie blokujesz tych plików, oznacza to, że zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Polityka prywatności | AKCEPTUJĘ