BILETY
scroll
07MARśr, 19:00
Modigliani Quartet
koncert kameralny
sala kameralna
ARTYŚCI
  • Modigliani Quartet
  • Amaury Coeytaux - skrzypce
  • Laurent Marfaing - altówka
  • Loïc Rio - skrzypce
  • François Kieffer - wiolonczela
UTWORY
  • Wolfgang Amadeus Mozart - Kwartet nr 19 C-dur Dysonansowy KV 465
  • Camille Saint-Saëns - Kwartet smyczkowy nr 1 e-moll op. 112
  • Antonin Dvořak - Kwartet smyczkowy nr 12 F-dur Amerykański
To zadziwiające, jaką ogromną przemianę przeszedł kwartet smyczkowy na przestrzeni wieków. Kiedyś gra czterech muzyków z trudem przebijała się przez rozgadaną publiczność arystokratycznego salonu. Dziś dwóch skrzypków, altowiolista i wiolonczelista nie muszą rywalizować z przystawką czy deserem. Stanowią danie główne. Formacja kwartetu ma status – jak Modigliani Quartet – gwiazd. A zaczęło się dawno temu od kompozytora, którego nazywano trochę pieszczotliwie, a może nieco ironicznie – Papą…

O kim mowa? No cóż, najwięcej mówi się i pisze o Beethovenie i Mozarcie. Najmniej zaś o Haydnie. A to właśnie postać Josepha Haydna unosi się nad całą twórczością kwartetową. Kompozycja zanotowana w katalogu Köchla pod numerem 465 to ostatnia z cyklu sześciu poświęconych Josephowi Haydnowi. Z obszernej dedykacji dowiadujemy się o wielkiej admiracji, jaką Mozart darzył Haydna. Poświęcając te utwory Haydnowi, Mozart napisał, że błaga, aby wybaczył mu wszelkie ich niedoskonałości, i nazywa go ojcem, przewodnikiem i najdroższym przyjacielem. Haydn był pod wielkim wrażeniem tych kompozycji kameralnych. 12 lutego 1785 roku w mieszkaniu kompozytora odbył się mały koncert dla Haydna. Kwartet z Leopoldem Mozartem (ojcem) na skrzypcach oraz Mozartem (na altówce) wykonał m.in. dzieło KV 465 (w zespole grali także baronowie – Anton i Bartholomäus Tinti). Po tym wieczorze Haydn wypowiedział do Leopolda słynne słowa: „Klnę się na Boga i na swój honor, że uważam Pańskiego syna za największego kompozytora, jakiego znam osobiście lub z imienia; ma najdoskonalszy smak i wiedzę na temat komponowania” – słowa te Leopold przytoczył w liście do Nannerl (Mozart Kammermusik, s. IX).

Kwartet „dysonansowy” (wraz z pozostałymi dedykowanymi Haydnowi) powstał w Wiedniu w latach 1782–1783, czyli w czasie, kiedy muzyka autora „Uprowadzenia z Seraju” przybierała coraz dramatyczniejsze tony. Po beztroskich klimatach muzyki plenerowej określanej mianem galant dawno nie było śladu. Analiza porównawcza kwartetów Haydna i Mozarta przerasta rzecz jasna ramy niniejszej skromnej notki, ale zauważmy, że Mozart, uważnie studiując Haydnowskie partytury, upewnił się, że kwartet musi zmierzać w stronę równorzędnego dialogu czterech muzyków, nie powinien być popisem pierwszego skrzypka z akompaniamentem pozostałych instrumentów. Ideą zatem było osiągniecie – jak to określił Goethe – dyskursu czterech inteligentnych ludzi. Poza tym w kwartecie tym dochodzą do głosu także inwencje czysto Mozartowskie – jak ów słynny wstęp „dysonansowy”. W istocie, kiedy w mieszkaniu Mozarta zagrano ów kwartet, musiało to wywołać szok. Wolny wstęp bowiem pełnił w czteroczęściowym cyklu (podobnie było w symfonii) rolę wyraźnego zaznaczenie tonacji głównej. Słuchacz miał utrwalić sobie w głowie tonację zasadniczą, aby zrozumieć ewentualne odejścia o niej w dalszych odsłonach kompozycji. Mozart mało że nic sobie z tej konwencji nie robi. Ów wstęp najeżony jest dźwiękowymi zgrzytami niczym dodekafoniczne utwory Weberna czy Berga. Do głosu dochodzi tu coś bardzo mozartowskiego – obfitość myśli muzycznych. Czyli Mozart melodysta.

Kwartet „Amerykański” Antonína Dvořáka to wespół z jego IX Symfonią (są dźwiękowe podobieństwa między tymi kompozycjami) najpopularniejsze dzieło kameralne. Dvořák stworzył tę muzykę w ekspresowym tempie, podczas wakacji w Spillvile w Iwoa. Kompozytor zrobił sobie wówczas przerwę od pełnienia obowiązków dyrektora Narodowego Konserwatorium w Nowym Jorku. W trzy dni naszkicował całość, a do skompletowania jej potrzebował zaledwie następnych trzynastu. Po wszystkim napisał: „Dzięki Bogu! Ależ jestem rad. To było szybko”. W tej kompozycji czeskiemu artyście udało się osiągnąć równowagę między tak mu właściwą lirycznością a dyscypliną formalną. I nie ulega wątpliwości, że pomógł mu w tym Papa Haydn: „Kiedy napisałem ten kwartet dla czeskiej społeczności w Spilville w 1893 roku, moim zamiarem było stworzenie czegoś, co choć raz byłoby i melodyjne, i proste zarazem, a przed moimi oczami co rusz pojawiał się drogi „Papa Haydn”, to dlatego rzecz jest tak prosta. I dobrze, że taka jest”.

Kwartet francuskiego kompozytora Camille’a Saint-Saëns’a to jedno z dwóch jego dzieł na tę obsadę instrumentalną. Lecz ponieważ kompozycja pochodzi z późnego okresu twórczości, nie słyszymy tu Camille’a Saint-Saëns’a twórcy uroczego „Łabędzia”. Muzyka zaskakuje dramatyzmem, budząc skojarzenia ze szkołą niemiecką, głównie z kameralistyką Brahmsa. Gwałtowne zmiany charakteru, sporo wirtuozerii, a wszystko przełamane rozległymi frazami pełnymi melancholii. Wprawdzie Haydnowska idea w postaci dialogu czterech inteligentnych muzyków zostaje tu zachowana, lecz ekspresja daleko wybiega poza estetykę „Papy Haydna”. Ale przecież, jak zauważył Nietsche: „Źle się wywdzięcza mistrzowi ten, kto na zawsze jego uczniem zostaje”.

------------------------------
dr Mikołaj Rykowski
Muzykolog i dyplomowany klarnecista, związany z Katedrą Teorii Muzyki na Akademii Muzycznej im. I. J. Paderewskiego w Poznaniu. Autor książki i licznych artykułów poświęconych fenomenowi Harmoniemusik – XVIII-wiecznej praktyce zespołów instrumentów dętych. Współautor scenariuszy "Speaking concerts" i autor słownych wprowadzeń do koncertów filharmonicznych w Szczecinie, Poznaniu, Bydgoszczy i Łodzi.

FILMY I ZDJĘCIA
SZCZEGÓŁY
Modigliani Quartet
07-03-2018 19:00
sala kameralnaFilharmonia im. Mieczysława Karłowicza w Szczecinie
ul. Małopolska 48
70-515 Szczecin

Marzec 2018
02MARpt, 19:00
FESTIVO 2017/2018Vivat Meyer!koncert symfoniczny
03MARsb, 12:00
Salonik Wiolinowy, czyli dziecko pod skrzydłami filharmoniiwarsztatydla dzieci w wieku 4-6 lat, bez udziału opiekunów
04MARnd, 17:00
Jerz Igorkoncert rodzinnydla dzieci od 6. roku życia z opiekunami
04MARnd, 17:00
Salonik Wiolinowy, czyli dziecko pod skrzydłami filharmoniiwarsztatydla dzieci w wieku 4-6 lat, bez udziału opiekunów
06MARwt, 19:00
RUBATO 2017/2018Karolina Cicha / Bart Pałyga "Wieloma językami"koncert tradycyjny
07MARśr, 19:00
MISTERIOSO 2017/2018Modigliani Quartetkoncert kameralny
08MARcz, 19:00
BRILLANTE 2017/2018Krzesimir Dębski & Zagan Acoustic koncert
09MARpt, 19:00
FESTIVO 2017/2018 | Filharmonia. Ostrożnie, wciąga!!!Gershwin | Bernsteinkoncert symfoniczny
10MARsb, 19:00
SOUNDLAB 2017/2018Ruby My Dear | LAB 6 : El-compressionkoncert elektroniczny
11MARnd, 17:00
BRILLANTE 2017/2018Sklep z Ptasimi Pióramikoncert symfoniczny
11MARnd, 17:00
Salonik Wiolinowy, czyli dziecko pod skrzydłami filharmoniiwarsztatydla dzieci w wieku 4-6 lat, bez udziału opiekunów
12MARpn, 09:00
DoNuta taktuje - Integrakoncert kameralnydla klas I-III z udziałem muzyków Filharmonii i osób z dysfunkcjami
12MARpn, 11:00
DoNuta taktuje - Integrakoncert kameralnydla klas I-III z udziałem muzyków Filharmonii i osób z dysfunkcjami
13MARwt, 09:00
DoNuta taktuje - Integrakoncert kameralnydla klas I-III z udziałem muzyków Filharmonii i osób z dysfunkcjami
13MARwt, 11:00
DoNuta taktuje - Integrakoncert kameralnydla klas I-III z udziałem muzyków Filharmonii i osób z dysfunkcjami
16MARpt, 19:00
SONORO 2017/2018Szymanowski | Brucknerkoncert symfoniczny
17MARsb, 09:00
Raniutto - Legatowarsztatydla dzieci do 2. roku życia
17MARsb, 10:30
Raniutto - Portatowarsztatydla dzieci w wieku od 2. do 4. roku życia
17MARsb, 12:00
Raniutto - Staccatowarsztatydla dzieci w wieku od 4. do 6. roku życia
19MARpn, 09:00
DoNuta taktuje - Na razkoncert kameralnydla przedszkoli
19MARpn, 10:30
DoNuta taktuje - Na razkoncert kameralnydla przedszkoli
19MARpn, 12:00
DoNuta taktuje - Na razkoncert kameralnydla przedszkoli
19MARpn, 19:00
ESPRESSIVO 2017/2018Mateusz Smoczyński Quintetkoncert jazzowy
20MARwt, 09:00
DoNuta taktuje - Na razkoncert kameralnydla przedszkoli
20MARwt, 10:30
DoNuta taktuje - Na razkoncert kameralnydla przedszkoli
20MARwt, 12:00
DoNuta taktuje - Na razkoncert kameralnydla przedszkoli
21MARśr, 19:00
INTERMEZZO 2017/2018Stypendyści kameralniekoncert kameralny
23MARpt, 16:00
23MARpt, 19:00
SONORO 2017/2018 | Filharmonia. Ostrożnie, wciąga!!!Armeniakoncert symfoniczny
24MARsb, 09:00
Raniutto - Legatowarsztatydla dzieci do 2. roku życia
24MARsb, 10:30
Raniutto - Portatowarsztatydla dzieci w wieku od 2. do 4. roku życia
24MARsb, 12:00
Raniutto - Staccatowarsztatydla dzieci w wieku od 4. do 6. roku życia
27MARwt, 10:00
27MARwt, 12:00
28MARśr, 19:00
MISTERIOSO 2017/2018Młoda Polskakoncert kameralny
Kwiecień 2018
04KWIśr, 19:00
06KWIpt, 19:00
VIRTUOSO 2017/2018 | Filharmonia. Ostrożnie, wciąga!!!Rachmaninow | Szostakowiczkoncert symfoniczny
07KWIsb, 09:00
Raniutto - Legatowarsztatydla dzieci do 2. roku życia
07KWIsb, 10:30
Raniutto - Portatowarsztatydla dzieci w wieku od 2. do 4. roku życia
07KWIsb, 12:00
Raniutto - Staccatowarsztatydla dzieci w wieku od 4. do 6. roku życia
08KWInd, 17:00
Piękna i bestiakoncert rodzinnydla dzieci od 6. roku życia z opiekunami
08KWInd, 17:00
Salonik Wiolinowy, czyli dziecko pod skrzydłami filharmoniiwarsztatydla dzieci w wieku 4-6 lat, bez udziału opiekunów
09KWIpn, 09:00
DoNuta taktuje - Na dwakoncert kameralnydla klas I-III
09KWIpn, 10:30
DoNuta taktuje - Na dwakoncert kameralnydla klas I-III
09KWIpn, 12:00
DoNuta taktuje - Na dwakoncert kameralnydla klas I-III
10KWIwt, 09:00
DoNuta taktuje - Na dwakoncert kameralnydla klas I-III
10KWIwt, 10:30
DoNuta taktuje - Na dwakoncert kameralnydla klas I-III
10KWIwt, 12:00
DoNuta taktuje - Na dwakoncert kameralnydla klas I-III
10KWIwt, 19:00
RUBATO 2017/2018Kapela ze Wsi Warszawa i mazowieccy wirtuozikoncert tradycyjny
13KWIpt, 19:00
FESTIVO 2017/2018 | Filharmonia. Ostrożnie, wciąga!!!Symphonic klezmerkoncert symfoniczny
14KWIsb, 12:00
Salonik Wiolinowy, czyli dziecko pod skrzydłami filharmoniiwarsztatydla dzieci w wieku 4-6 lat, bez udziału opiekunów
14KWIsb, 19:00
SOUNDLAB 2017/2018Hashtag Ensamble | LAB 7 : El-witkackoncert elektroniczny
15KWInd, 17:00
BRILLANTE 2017/2018Artysta rezydent: ASQkoncert symfoniczny
17KWIwt, 10:00
17KWIwt, 12:00
18KWIśr, 19:00
INTERMEZZO 2017/2018Pomeranian Youth Big Band koncert kameralny
20KWIpt, 19:00
VIRTUOSO 2017/2018Bach | Koncerty Brandenburskiekoncert barokowy
22KWInd, 17:00
BRILLANTE 2017/2018Paganini na wesołokoncert symfoniczny
22KWInd, 17:00
Salonik Wiolinowy, czyli dziecko pod skrzydłami filharmoniiwarsztatydla dzieci w wieku 4-6 lat, bez udziału opiekunów
23KWIpn, 19:00
ESPRESSIVO 2017/2018Aga Derlak Triokoncert jazzowy
25KWIśr, 19:00
MISTERIOSO 2017/2018Filharmonicy kameralniekoncert kameralny
27KWIpt, 16:00
27KWIpt, 19:00
SONORO 2017/2018 | Filharmonia. Ostrożnie, wciąga!!!Ravelkoncert symfoniczny
«
2018
»
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
REPERTUAR
COOKIESAby ułatwić Tobie korzystanie z serwisu filharmonia.szczecin.pl, a także w celach statystycznych, używamy plików cookies. Jeśli nie blokujesz tych plików, oznacza to, że zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Polityka prywatności | AKCEPTUJĘ