Historia Orkiestry

Historia orkiestry jak symfonia


Losy orkiestry w Szczecinie są jak V Symfonia Beethovena: kontrastujące tematy, atmosfera konfliktu, ból jednostki, kilka ślepych uliczek i gigantyczny triumf – słoneczny akord C-dur. Historia orkiestry sięga czasów powojennych, kiedy życie muzyczne w Szczecinie pełne było entuzjazmu, atmosfery wielkiej odbudowy i spontaniczności. Istniało wówczas kilka zespołów, które występowały w rozmaitych miejscach. Początki orkiestrowej symfoniki szczecinianie zawdzięczają pracy profesjonalistów i zapaleńców, muzycznych zawodowców i amatorów. To oni 23 listopada 1945 roku wykonali utwory Rachmaninowa, Rubinsteina i Czajkowskiego na koncercie, który odbył się… w kinie Bałtyk. Kolejne fazy rozwoju muzyki symfonicznej przypominają przyrost słojów w młodym drzewie. Do tego „kinowego” zespołu bowiem dołączono formacje instrumentalne wojska i kolei, by następnie wzmocnić skład 12-osobową orkiestrą radiową. W 1947 roku w mieście zaczął działać następny skład muzyczny – Orkiestra Symfoniczna Związku Muzyków Rzeczypospolitej Polskiej (niczym kontrastujący temat w symfonii Beethovena). Powoli dojrzewała potrzeba uregulowania owej rozproszonej działalności muzycznej. Z pomocą przyszyły kolektywizacyjne tendencje tych czasów, dzięki którym w 1948 roku utworzono Robotnicze Towarzystwo Muzyczne (RTM). I ten rok właśnie uważa się za oficjalny początek państwowej orkiestry w Szczecinie. Pierwszym dyrektorem i dyrygentem Orkiestry RTM został Felicjan Lasota.

W tym czasie jeszcze intensywnie myślano w Szczecinie o odbudowie Konzerthausu przy ulicy Małopolskiej, którego ocalała fasada zachęcała do rekonstrukcji. Marzenie o tej lokalizacji dla przyszłej filharmonii powracało w prasie lat 50. wielokrotnie. W roku 1960 pojawiła się nowa koncepcja, by w budynku Konzerthausu umieścić salę teatralną. Ostatecznie marzenie o odbudowie i artystycznym zagospodarowaniu tego miejsca prysło w roku 1963, kiedy ogłoszono przetarg na rozbiórkę. Rychło po tym na placu powstał parking.

W międzyczasie ministerstwo powołało do życia Państwową Filharmonię w Szczecinie. Muzycy i administracja zadomowili się, jak się potem okazało, wcale nie tymczasowo w lewym skrzydle Miejskiej Rady Narodowej (dziś budynek Urzędu Miasta). W nowym lokum i pod okiem miejskiej władzy nad rozwojem artystycznym czuwali Józef Wilkomirski (1955–1971) oraz Stefan Marczyk (1971–1990). Kolejnymi kierownikami byli: Jarosław Lipke (1990–1994), Józef Radwan (1994–1996), Jerzy Salwarowski (1996–2003), Zygmunt Rychert (2003–2009) i Mykola Diadiura (2009–2012). Przez ponad trzy dekady (1951–1986) filharmonicy grali również pod batutą Waleriana Pawłowskiego.

Lista solistów, którzy gościnnie wystąpili z Orkiestrą Symfoniczną Filharmonii im. M. Karłowicza w Szczecinie, świadczy o tym, że instytucja była miejscem rezonansu sławy artystów polskich i zagranicznych. Byli to m.in.: Krystian Zimerman, Rafał Blechacz, Emmanuel Ax, Halina Czerny-Stefańska, Lidia Grychtołówna, Witold Małcużyński, Piotr Paleczny, Ewa Pobłocka, Adam Makowicz, Konstanty Andrzej Kulka, Kaja Danczowska, Bartłomiej Nizioł, Stefania Toczyska, Ewa Podleś, Urszula Kryger, Wiesław Ochman, Andrzej Hiolski, Edward Auer, Zahar Bron, Eugen Indjic, Kevin Kenner, Natalia Gutman, Maurizio Pollini i Ivan Monighetti. Za pulpitem dyrygenckim stawali gościnnie m.in.: Witold Rowicki, Genadij Rożdżestwienski, Antoni Wit, Krzysztof Penderecki, Tomasz Bugaj, Jerzy Katlewicz, Marek Pijarowski, Tadeusz Strugała, Karol Teutsch, Andrzej Markowski, Kazimierz Kord i Jerzy Maksymiuk.

W ciągu kilkudziesięciu lat orkiestra zapraszana była przez wiele znakomitych scen muzycznych. Zagrała w Filharmonii Narodowej oraz na estradach w Belgii, Danii, Hiszpanii, Niemczech, Szwecji, Bułgarii, a także we Włoszech, w Holandii i we Francji.

W 1995 roku szczecińska orkiestra uczestniczyła w obchodach 50-lecia Polskiego Radia Szczecin, a podczas jubileuszowego koncertu nagrano płytę „Symfonia czterech snów” Janusza Stalmierskiego. Cztery lata później, w 1999 roku, szczecińscy filharmonicy obchodzili własny jubileusz: 50-lecie Orkiestry Filharmonii Szczecińskiej.

Na początku nowego tysiąclecia Orkiestra Symfoniczna Filharmonii im. M. Karłowicza w Szczecinie wspólnie z orkiestrą NOSPR wydała płytę pt. „Brahms, Prokofiew – Piano Concertos”, która w 2002 roku nominowana została do nagrody Fryderyk w kategorii album roku: muzyka orkiestrowa (dyrygował Jerzy Salwarowski). W 2005 roku orkiestra zagrała w wyjątkowych okolicznościach: filharmonicy wraz z Orkiestrą Opery na Zamku i chórami szczecińskimi wykonali „Polskie Requiem” Krzysztofa Pendereckiego na terenie Stoczni Szczecińskiej. Koncert upamiętniający ofiary Grudnia ’70 poprowadził sam kompozytor.

W 2012 roku stanowisko dyrektora Filharmonii objęła Dorota Serwa, która kierowanie orkiestrą powierzyła Michałowi Dworzyńskiemu (2012/2013), a w kolejnych sezonach artystycznych (2013/2014 i 2014/2015) – Ewie Strusińskiej. Od początku kadencji dyrektor Doroty Serwy powrócił w Szczecinie wątek umiejscowienia Filharmonii przy ulicy Małopolskiej, tj. w miejscu dawnego Konzerthausu. W ten sposób historia zatoczyła koło. Powrócono do przerwanej symfonii…

W sierpniu 2014 roku muzycy przeprowadzili się do bardzo nowoczesnej architektonicznie siedziby. Koncert inaugurujący pierwszy sezon artystyczny w imponującej sali Słonecznej Orkiestra Symfoniczna zagrała pod batutą maestra Jacka Kaspszyka 5 września 2014 roku. Było to pierwsze wydarzenie w ramach cyklu inauguracyjnego ƒorte. ƒortissimo. ƒilharmonia.

W roku 2018 minie 70 lat od czasów założenia Robotniczego Towarzystwa Muzycznego. Kontynuując bogatą tradycję muzyczną Szczecina, w ów rok jubileuszowy wprowadzi melomanów aktualny szef artystyczny filharmoników, norweski dyrygent o światowej renomie Rune Bergmann. Dziś orkiestra filharmonii to ponad 90-osobowy zespół składający się z wyśmienitych muzyków. Niewątpliwym walorem ich koncertów jest świetna akustyka złotej sali symfonicznej Filharmonii przy ul. Małopolskiej. Piękny pod względem architektonicznym budynek, uznany m.in. za najładniejszy budynek Europie (nagroda UE im. Miesa van der Rohe), stał się niejako impulsem do dynamicznego artystycznego rozwoju zespołu. W sezonie 2017/2018 występowały tu takie sławy, jak m.in.: Mischa Maiski, Dina Yoffe, Ingolf Wunder i Eric Lu. A na podeście dyrygenckim orkiestra gościła wielu wybitnych maestrów, m.in. Łukasza Borowicza, Michaela Zilma i Eugene’a Tzigane’a. W 140. rocznicę urodzin patrona instytucji Mieczysława Karłowicza Filharmonia nagrała i wyprodukowała z Bartłomiejem Niziołem, jako solistą, płytę, która otrzymała nominację do Fryderyka w kategorii album roku: muzyka symfoniczna i koncertująca.

Na tym wszak nie kończy się historia orkiestry, która oprócz „piątki” Beethovena zagra jeszcze niejedną symfonię…


Opracowane na podstawie materiałów archiwalnych Filharmonii w Szczecinie oraz „Filharmonicy szczecińscy 1948–1998” Mikołaja Szczęsnego (Szczecin 1999).
Maj 2021
01MAJsb, 19:00
MISTERIOSO | Filharmonia Szczecin OnlineFeelHarmony Quintet I Muzyka polskabezpłatna premiera online
02MAJnd, 19:00
BRILLANTE | Filharmonia Szczecin OnlineW starym kiniebezpłatna premiera online
03MAJpn, 19:00
GRANDIOSO | Filharmonia Szczecin OnlineLUTOSŁAWSKI I BACEWICZ I TANSMANbezpłatna premiera online
06MAJcz, 20:00
Filharmonia Szczecin OnlineWspółcześni Twórcy: Felice Ross - Moje refleksje na temat światłabezpłatna premiera online
07MAJpt, 19:00
GRANDIOSO | LiveFilharmoniaCHOPIN | STRAUSSpłatna premiera online
08MAJsb, 11:00
Filharmonia Szczecin OnlineRaniutto – Sensorkibezpłatna premiera onlinedla dzieci w wieku 1-6 lat
DZIŚ11 MAJwt, 11:00
Filharmonia Szczecin OnlineDoNuta w temacie online bezpłatna premiera online
14MAJpt, 19:00
GRANDIOSO | LiveFilharmoniaSCHUMANN | PROKOFIEW | DEBUSSYpłatna premiera online
15MAJsb, 19:00
SOUNDLAB | LiveFilharmoniaLab 1: Jacaszek I Wesołowski I Peacepłatna premiera online
17MAJpn, 19:00
ESPRESSIVO | LiveFilharmoniaTYRMAND I U brzegów jazzu płatna premiera online
21MAJpt, 19:00
GRANDIOSO | LiveFilharmoniaVivat Mozart!płatna transmisja online
23MAJnd, 17:00
Koncerty rodzinne | Filharmonia Szczecin OnlineEdu Virtuoso III – taneczny talent showbezpłatna premiera online
25MAJwt, 11:00
Filharmonia Szczecin OnlineDoNuta w temacie online bezpłatna premiera online
27MAJcz, 19:00
RUBATO | Filharmonia Szczecin OnlineLIBELID I Ola Bilińskabezpłatna premiera online
29MAJsb, 11:00
Filharmonia Szczecin OnlineRaniutto – Sensorkibezpłatna premiera onlinedla dzieci w wieku 1-6 lat
29MAJsb, 19:00
MISTERIOSODrums carnivalbezpłatna transmisja online
30MAJnd, 12:00
Czerwiec 2021
01CZEwt, 11:00
05CZEsb, 11:00
Filharmonia Szczecin OnlineRaniutto – Sensorkibezpłatna premiera onlinedla dzieci w wieku 1-6 lat
05CZEsb, 19:00
BRILLANTEKrzysztof Herdzin & Motion Triokoncert z publicznością / płatna transmisja online
08CZEwt, 21:30
Festiwal Słyszę Dobre DźwiękiPokaz iluminacjifestiwalowe wieczory
09CZEśr, 17:00
Festiwal Słyszę Dobre Dźwięki Jak brzmi Szczecin?wernisaż
09CZEśr, 19:00
FILM-HARMONYBuster Keaton wg Matana Poratakoncert z publicznością
09CZEśr, 21:30
Festiwal Słyszę Dobre DźwiękiPokaz iluminacjifestiwalowe wieczory
10CZEcz, 17:00
Festiwal Słyszę Dobre DźwiękiZwiedzanie Filharmoniizwiedzanie
10CZEcz, 21:30
Festiwal Słyszę Dobre DźwiękiPokaz iluminacjifestiwalowe wieczory
11CZEpt, 19:00
Festiwal Słyszę Dobre DźwiękiŻywiołykoncert z publicznością
11CZEpt, 21:30
Festiwal Słyszę Dobre DźwiękiPokaz iluminacjifestiwalowe wieczory
12CZEsb, 12:00
Festiwal Słyszę Dobre DźwiękiMiasteczko Dobrych Dźwiękówhappening w holu
12CZEsb, 21:30
Festiwal Słyszę Dobre DźwiękiPokaz iluminacjifestiwalowe wieczory
13CZEnd, 17:00
Festiwal Słyszę Dobre DźwiękiEkoncert - Morskie Interludiakoncert z publicznością / bezpłatna transmisja online
13CZEnd, 21:30
Festiwal Słyszę Dobre DźwiękiPokaz iluminacjifestiwalowe wieczory
15CZEwt, 11:00
Filharmonia Szczecin OnlineDoNuta w temacie online bezpłatna premiera online
16CZEśr, 19:00
BALTIC GUITAR DAYS I Hope 2021 koncert z publicznością
18CZEpt, 19:00
GRANDIOSOZakończenie sezonukoncert z publicznością / płatna transmisja online
19CZEsb, 11:00
Filharmonia Szczecin OnlineRaniutto – Sensorkibezpłatna premiera onlinedla dzieci w wieku 1-6 lat
21CZEpn, 19:00
MISTERIOSO | Filharmonia Szczecin OnlineQuintet skrzypcowy I Mariusz Patyra bezpłatna premiera online
22CZEwt, 11:00
Filharmonia Szczecin OnlineDoNuta w temacie online bezpłatna premiera online
27CZEnd, 19:00
MISTERIOSO | Filharmonia Szczecin OnlineFilharmonicy kameralnie I DOPPLERbezpłatna premiera online
KONCERTY
EDU
WYSTAWY
INNE
«
2021
»
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
REPERTUAR
COOKIESAby ułatwić Tobie korzystanie z serwisu filharmonia.szczecin.pl, a także w celach statystycznych, używamy plików cookies. Jeśli nie blokujesz tych plików, oznacza to, że zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Polityka prywatności | AKCEPTUJĘ