Scarlatti | Kantaty bożonarodzeniowe

Alessandro Scarlatti (1660-1725) – włoski kompozytor doby baroku, urodzony na Sycylii w Palermo, należy do najważniejszych twórców związanych z ośrodkiem neapolitańskim. Pochodził z muzycznej rodziny, również jego syn Domenico został kompozytorem, autorem słynnych sonat klawesynowych. Scarlatti zasłynął przede wszystkim na gruncie operowym, jako jeden z najważniejszych twórców szkoły neapolitańskiej. Jego życiorys rozdarty jest pomiędzy dwoma miastami: Rzymem i Neapolem. Ślady tego rozdarcia można odnaleźć też w jego dorobku – świeckim, operowym, tworzonym głównie w Neapolu, i religijnym, pisanym w Rzymie, gdzie wystawianie oper było w pewnych okresach zakazywane przez papieży.

Dzieciństwo i młodość Scarlattiego związane są z Rzymem, dokąd przeprowadził się z matką w 1672 roku. W wieku zaledwie 18 lat objął stanowisko maestro di capella w kościele San Giacomo degli Incurabili, a dzięki mecenatowi szwedzkiej królowej Krystyny, która w tym czasie przebywała w Rzymie, otrzymywał liczne zamówienia m.in. na oratoria i opery. Po raz pierwszy do Neapolu przeniósł się w 1684 roku, gdzie został kapelmistrzem na dworze wicekróla. Do Rzymu powracał jeszcze kilkukrotnie, przebywał również na dworze we Florencji i w Wenecji, a o jego licznych przeprowadzkach decydowały nie tyle względy artystyczne, co zmienna sytuacja polityczna na terenie Włoch. W 1716 roku kompozytor otrzymał od papieża Klemensa XI tytuł szlachecki. Zmarł w 1725 roku w Neapolu.

Kantaty bożonarodzeniowe „Non só qual piú m'ingombra” z 1716 roku i „O di Betlemme altera” z 1695 roku, obie przeznaczone na głos solowy, również pokazują pewne rozdarcie między stylem świeckim i sakralnym w twórczości Scarlattiego. Choć poruszają tematykę religijną, to utrzymane są jednak w stylistyce pastoralnej, np. naśladując instrumenty pasterskie lub poprzez stylizację tańca siciliano.