W poszukiwaniu nadziei

Radek Baborák to czeski waltornista, dyrygent i pedagog, zaliczany do grona najwybitniejszych współczesnych mistrzów swojego instrumentu. Urodzony w 1976 roku w Pardubicach artysta już jako nastolatek zdobywał nagrody na najważniejszych międzynarodowych konkursach muzycznych. Jest laureatem konkursów w Genewie, Markneukirchen i Monachium (ARD), a także zdobywcą Grand Prix UNESCO.

Kariera orkiestrowa Baboráka należy do najbardziej imponujących w świecie muzyki klasycznej. W wieku osiemnastu lat objął stanowisko pierwszego waltornisty Filharmonii Czeskiej. Następnie pełnił tę samą funkcję w Filharmonii Monachijskiej i Bamberger Symphoniker, by w latach 2002-2011 zostać pierwszym waltornistą Berliner Philharmoniker – jednej z najbardziej prestiżowych orkiestr świata. Obecnie prowadzi działalność solową, kameralną i dyrygencką. Wieczór otworzy wykonaniem Koncertu na róg i orkiestrę B-dur op. 91 Reinholda Glière’a – jednego z najważniejszych dzieł napisanych na ten instrument w XX wieku. Urodzony w Kijowie kompozytor ukończył utwór w 1951 roku, pozostając wiernym romantycznemu ideałowi pięknej melodii i bogatego brzmienia orkiestry. Koncert ukazuje pełnię możliwości waltorni: jej śpiewność, szlachetność i wirtuozowską sprawność.

W drugiej części koncertu towarzyszyć nam będzie pewna refleksja. Każdy człowiek, prędzej czy później, staje wobec pytań, na które trudno znaleźć odpowiedzi. Dlaczego pewne rzeczy przydarzają się właśnie nam? Jak pogodzić się z tym, czego nie możemy zmienić? Skąd czerpać siłę w chwilach zwątpienia?

Podobne pytania towarzyszyły Piotrowi Czajkowskiemu podczas pracy nad V Symfonią. Wiosną 1888 roku, rozpoczynając szkicowanie nowego dzieła, kompozytor zapisał kilka krótkich myśli, które do dziś pozostają najważniejszym kluczem do jego interpretacji. Wśród nich znalazły się słowa: „całkowite poddanie się losowi albo – co wychodzi na to samo – niezgłębionym wyrokom Opatrzności”, a także „zwątpienie”, „skargi”, „wyrzuty” oraz pytanie: „czy mam rzucić się w objęcia wiary?”.

Kilka zdań zapisanych na marginesie szkicownika otwiera niezwykle osobisty wymiar tej muzyki. Czajkowski utrwalił w nich doświadczenia bliskie każdemu człowiekowi: potrzebę odnalezienia sensu, pragnienie wewnętrznego spokoju, chwile nadziei i momenty zwątpienia. Ponad sto trzydzieści lat po premierze V Symfonia pozostaje jednym z najbardziej poruszających utworów repertuaru symfonicznego. Towarzyszące jej pytania o sens, wiarę, nadzieję i ludzką wytrwałość wciąż brzmią niezwykle aktualnie, a muzyka Czajkowskiego nadaje im głęboko ludzki wymiar.