(NIE)Córki

Są córkami wielkich polskich kompozytorów, ale żadna z nich nie chciała pozostać jedynie „córką”. Tytuł projektu (NIE)Córki odnosi się do Irene Poldowski, córki Henryka Wieniawskiego, oraz Roxanny Panufnik, córki Andrzeja Panufnika. Nawiasowe „nie” podkreśla ich artystyczną niezależność: obie wychowały się w cieniu sławnych nazwisk, lecz wypracowały własny język muzyczny i własne miejsce w historii muzyki.

Irene Poldowski, właściwie Régine Wieniawska, urodziła się w 1879 roku w Brukseli. Była najmłodszą córką Henryka Wieniawskiego, który zmarł, gdy miała zaledwie dziesięć miesięcy. Studiowała fortepian i kompozycję w Brukseli, Paryżu i Londynie, między innymi u Vincenta d’Indy’ego i André Gedalge’a. Po ślubie z brytyjskim arystokratą Aubreyem Deanem Paulem funkcjonowała również jako Lady Dean Paul, jednak swoje utwory publikowała przede wszystkim pod pseudonimem Poldowski. Jego dokładna geneza nie jest znana. Neutralne lub męskie brzmienie mogło zacierać płeć autorki i dystansować ją od nazwiska sławnego ojca, a zarazem przywoływało skojarzenia z jej polskimi korzeniami.

Najważniejsze miejsce w jej twórczości zajmują pieśni, zwłaszcza kompozycje do wierszy Paula Verlaine’a. Poldowski stworzyła ponad dwadzieścia opracowań jego poezji, łącząc francuską wrażliwość słowa z harmonią bliską impresjonizmowi Debussy’ego i Ravela. Są to krótkie muzyczne obrazy miłości, tęsknoty, melancholii, zmysłowości i ulotnych wspomnień.

Roxanna Panufnik urodziła się w 1968 roku w Londynie. Jest córką Andrzeja Panufnika, jednego z najwybitniejszych polskich kompozytorów XX wieku, który po emigracji z Polski zamieszkał w Wielkiej Brytanii. Roxanna dorastała więc w polsko-brytyjskim domu muzycznym. Jej muzyka łączy tradycję europejską z inspiracjami zaczerpniętymi z różnych kultur i religii, a ważnymi tematami są w niej pamięć, duchowość, dialog oraz spotkanie odmiennych tradycji.

Podczas koncertu usłyszymy jej utwór Cantator & Amanda na fagot i kwartet smyczkowy. Kompozycja opowiada średniowieczną legendę z angielskiego miasta Rye o zakazanej miłości mnicha Cantatora i miejscowej dziewczyny Amandy. Próba wspólnej ucieczki kończy się tragicznie: mnich zostaje schwytany i zamurowany żywcem w murach klasztoru, a Amanda umiera z rozpaczy.

Projekt przygotował Poldowski String Quartet, założony w 2022 roku przez Martę Piórkowską, Agatę Krystek, Damiana Kułakowskiego i Mateusza Błaszczaka. Artyści są związani między innymi z Filharmonią Narodową, Sinfonią Varsovią, Polską Orkiestrą Sinfonia Iuventus oraz Hashtag Ensemble. Zespół zadebiutował rok później podczas festiwalu WarszeMuzik, a wybór Poldowski na patronkę kwartetu stał się wyrazem ich zainteresowania twórczością artystów zapomnianych lub pozostających poza głównym nurtem repertuaru.