DAWNIEJ | Halka wileńska

Czymże byłaby opera „Halka” Stanisława Moniuszki bez arii „Szumią jodły na gór szczycie” albo „Gdybym rannym słonkiem”? Dziś trudno to sobie wyobrazić… A jednak zanim światło dzienne ujrzała ostateczna wersja polskiej opery narodowej, podczas słynnej premiery 1 stycznia 1858 roku w Teatrze Wielkim w Warszawie, słuchacze zgromadzeni w wileńskim salonie Müllerów, teściów Moniuszki, usłyszeli najwcześniejszą odsłonę wielkiego dzieła.

W bieżącym roku świętujemy zatem 160. rocznicę pierwszego wystawienia tej opery. Dokładnie dziesięć lat przed warszawską premierą, 1 stycznia 1848 roku, zabrzmiała pierwsza prezentacja „Halki”, ale jedynie w formie koncertowej. Kompozycja składała się tylko z dwóch aktów i nie zawierała swoich najpiękniejszych przebojów – wielkich arii głównych bohaterów, Halki i Jontka. Co więcej, partia tego ostatniego, dziś stanowiąca dla tenorów wspaniały materiał do popisu, pierwotnie przeznaczona była dla barytonu. Pomimo krótszej (o dwa akty) formy opera w wersji wileńskiej prezentuje dokładnie tę samą fabułę, co jej późniejsze opracowanie, i choć jeszcze nie zawiera najpopularniejszych melodii, jak „Tańce góralskie” czy „Mazur”, to zachowuje spójność i dramaturgię.

Słuchacze koncertu będą mieli niebywałą okazję przeniesienia się w czasie do salonu Müllerów – na scenie Filharmonii w Szczecinie zabrzmi właśnie koncertowa, wileńska wersja „Halki” na tradycyjnych historycznych instrumentach, będąc tym samym muzyczną „perełką” wartą pokazania, zwłaszcza w kontekście zbliżającej się w 2019 roku 200. rocznicy urodzin kompozytora. O wierność historycznym brzmieniom zadbają członkowie zespołu muzyki dawnej Capella Cracoviensis pod dyrekcją Jana Tomasza Adamusa.