Czy poszukiwanie światów równoległych, eksploracja kosmosu albo teoria wszechświata to kwestie zarezerwowane tylko dla fizyków, matematyków i astronautów? Właściwie taka rezerwacja wydaje się naturalna – wszak żyjemy w czasach specjalizacji. Jednak, zauważmy, nie zawsze tak było.
Weźmy na przykład siedem sztuk wyzwolonych – system ogólnego i uniwersalnego nauczania, który został ukształtowany w starożytności, później zaś wszedł do kanonu edukacji w średniowieczu. Zakładał on podział na trivium, stanowiące konieczne przygotowanie do quadrivium. Trivium obejmowało gramatykę, retorykę i dialektykę. Quadrivium – muzykę, arytmetykę, geometrię i astronomię. Poszczególne dziedziny były ze sobą ściśle powiązane. Podstawą bowiem arytmetyki jest liczba, geometria to liczba w przestrzeni, muzyka to liczba w czasie, astronomia wreszcie to liczba w czasie i przestrzeni. A zatem i muzyka może dołożyć swoją cegiełkę do świątyni wiedzy…
Taki cel zdaje się przyświecać najnowszemu projektowi Katarzyny Borek „Space in Between”. Klasycznie wykształcona pianista, z przeszłością pianistyczną konkursową usłaną laurami, od lat zwraca się ku mariażowi klasycznego fortepianu (lub pianina Rhodesa) i brzmień elektronicznych. Wprawdzie kanwą jej elektronicznych przetworzeń jest muzyka znanych artystów, takich jak, m.in.: Pärt, Cage, Rodrigo i de Falla, lecz jej głównym celem są pytania o istnienie innego wymiaru przestrzeni: „Przez muzykę odkrywam kosmos, a kosmos odkrywa przede mną muzykę. Album »Space in Between« to mój osobisty koncept, na który dobrałam swoje ulubione utwory światowych kompozytorów, prezentując je w mantrycznym i minimalistycznym stylu. Łączy je ambientowy, przestrzenny charakter. Zbudowałam także kilka swoich autorskich, neoklasycznie brzmiących aranżacji na dwa instrumenty – Rhodes i fortepian. Płytę zamyka ambientowa, syntezatorowa impresja na temat hipotetycznej planety X”.
A zatem bogata tradycja muzyczna w elektronicznym przetworzeniu plus pytania o kosmos… Bez rezerwacji.
------------------------------
dr Mikołaj Rykowski
Muzykolog i dyplomowany klarnecista, związany z Katedrą Teorii Muzyki na Akademii Muzycznej im. I. J. Paderewskiego w Poznaniu. Autor książki i licznych artykułów poświęconych fenomenowi Harmoniemusik – XVIII-wiecznej praktyce zespołów instrumentów dętych. Współautor scenariuszy "Speaking concerts" i autor słownych wprowadzeń do koncertów filharmonicznych w Szczecinie, Poznaniu, Bydgoszczy i Łodzi.
